Yakın zamanda yapılan bir çalışma, SARS-CoV-2 enfeksiyonundan sonra devam eden veya tekrarlayan çeşitli sağlık sorunlarını ifade eden uzun süreli COVID geçiren bireylerin kalp fonksiyonları üzerindeki hiperbarik oksijen tedavisinin etkilerini inceledi.
Bu sorunlar arasında anormal kalp ritimleri ve kardiyovasküler fonksiyon bozukluğu riskinin artması yer alabilir. Araştırmacılar, yüksek basınçlı, saf oksijen solumanın uzun süreli COVID hastalarında kalbin kasılmalarını iyileştirmeye yardımcı olabileceğini buldu.
Çalışma, İsrail'deki Tel Aviv Üniversitesi Sackler Tıp Fakültesi ve Shamir Tıp Merkezi'nden Profesör Marina Leitman tarafından yürütüldü. Bulgular, Mayıs 2023'te Avrupa Kardiyoloji Derneği tarafından düzenlenen bir konferansta sunulmuş olsa da, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiştir.
Uzun süreli COVID ve kalp rahatsızlıkları
Uzun süreli COVID, diğer adıyla COVID sonrası sendrom, COVID-19 geçirmiş kişilerin yaklaşık %10-20'sini etkiler. Çoğu insan virüsten tamamen iyileşirken, uzun süreli COVID, COVID-19 semptomlarının ilk ortaya çıkışından sonra en az üç ay boyunca semptomların devam etmesi durumunda teşhis edilebilir.
Uzun süreli COVID belirtileri arasında nefes darlığı, bilişsel zorluklar (beyin sisi olarak da adlandırılır), depresyon ve çok sayıda kardiyovasküler komplikasyon yer alır. Uzun süreli COVID geçiren kişilerde kalp hastalığı, kalp yetmezliği ve diğer ilgili rahatsızlıkların gelişme riski artar.
2022 yılında yapılan bir araştırmaya göre, daha önce herhangi bir kalp problemi yaşamamış veya kardiyovasküler hastalık riski yüksek olmayan kişilerde bile bu belirtiler görülmüştür.
Çalışmanın yöntemleri
Dr. Leitman ve ortakları, hafif veya orta şiddette seyreden COVID-19 vakalarından sonra bile en az üç ay süren uzun süreli semptomlar yaşayan 60 hastayı araştırmaya dahil etti. Grup, hem hastanede yatan hem de yatmayan bireyleri içeriyordu.
Araştırmacılar, çalışmalarını yürütmek için katılımcıları iki gruba ayırdılar: bir grup hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) alırken, diğer grup simüle edilmiş bir işlem (sahte işlem) aldı. Gruplara rastgele atama yapıldı ve her grupta eşit sayıda katılımcı yer aldı. Sekiz hafta boyunca her katılımcı haftada beş seans geçirdi.
Hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) grubuna 90 dakika boyunca 2 atmosfer basınçta %100 oksijen verildi ve her 20 dakikada bir kısa aralar verildi. Öte yandan, plasebo grubuna aynı süre boyunca ancak ara verilmeden 1 atmosfer basınçta %21 oksijen verildi.
Ek olarak, tüm katılımcılara ilk HBOT seansından önce ve son seansın ardından 1 ila 3 hafta sonra kalp fonksiyonunu değerlendirmek için ekokardiyografi testi uygulandı.
Çalışmanın başlangıcında, 60 katılımcıdan 29'unun ortalama global uzunlamasına gerilim (GLS) değeri -17,8% idi. Bunlardan 16'sı HBOT grubuna, geri kalan 13'ü ise plasebo grubuna dahil edildi.
Çalışmanın sonuçları
Tedavilerden sonra, müdahale grubunda ortalama GLS'de belirgin bir artış gözlendi ve bu artış -20,2%'ye ulaştı. Benzer şekilde, plasebo grubunda da ortalama GLS'de bir artış oldu ve bu artış -19,1%'ye ulaştı. Bununla birlikte, yalnızca ilk ölçüm, çalışmanın başlangıcındaki ilk ölçüme kıyasla anlamlı bir fark gösterdi.
Dr. Leitman, GLS ile belirtildiği üzere, uzun süreli COVID hastalarının neredeyse yarısının çalışmanın başlangıcında kalp fonksiyonlarında bozulma olduğunu gözlemledi. Bununla birlikte, çalışmaya katılan tüm katılımcılar, kan pompalaması sırasında kalbin kasılma ve gevşeme yeteneklerini değerlendirmek için kullanılan standart bir ölçüm olan normal bir ejeksiyon fraksiyonu sergiledi.
Dr. Leitman, ejeksiyon fraksiyonunun tek başına, kalp fonksiyonlarında azalma olabilecek uzun süreli COVID hastalarını tespit etmek için yeterince hassas olmadığı sonucuna vardı.
Oksijen tedavisinin potansiyel faydaları olabilir.
Dr. Morgan'a göre, çalışmanın bulguları hiperbarik oksijen tedavisiyle ilgili olumlu bir eğilime işaret ediyor.
Ancak, hiperbarik oksijen tedavisinin evrensel olarak kabul görmüş bir tedavi yöntemi olmadığını ve ek araştırmalar gerektirdiğini belirterek, ihtiyatlı olunmasını tavsiye ediyor. Ayrıca, bazı araştırmalara dayanarak aritmi riskinde olası bir artış konusunda endişeler bulunduğunu da ekliyor.
Dr. Leitman ve ortakları, hiperbarik oksijen tedavisinin uzun süreli COVID hastaları için avantajlı olabileceği sonucuna vardılar. Hangi hastaların en çok fayda göreceğini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu öne süren Dr. Leitman, tüm uzun süreli COVID hastalarının genel uzunlamasına gerilim değerlendirmesinden geçmesinin ve kalp fonksiyonları bozulmuşsa hiperbarik oksijen tedavisini düşünmesinin faydalı olabileceğini belirtiyor.
Dr. Leitman ayrıca, daha ileri çalışmaların uzun vadeli sonuçlar sağlayabileceğini ve sağlık profesyonellerine hiperbarik oksijen tedavisi seanslarının optimal sayısını belirlemede yardımcı olabileceğini umduğunu ifade etti.
Yayın tarihi: 05 Ağustos 2023